UE inwestuje w surowce do baterii. 46 nowych projektów strategicznych

Europa chce ograniczyć zależność od importu surowców niezbędnych do produkcji baterii, samochodów elektrycznych i innych zaawansowanych technologii. 9 października 2026 roku Komisja Europejska ogłosiła wybór 46 nowych projektów strategicznych dotyczących surowców krytycznych. Inicjatywy obejmują wydobycie, przetwarzanie oraz recykling materiałów potrzebnych europejskiemu przemysłowi.

Projekty znajdują się w 16 państwach członkowskich, w tym w Polsce. Ich celem jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw i rozwój europejskich łańcuchów produkcji. Dla branży samochodów elektrycznych to istotna wiadomość: dostęp do surowców wpływa na koszty akumulatorów, odporność produkcji na zakłócenia i konkurencyjność całego rynku.

46 projektów w 16 krajach Unii Europejskiej

Nowa lista została przygotowana w ramach unijnego aktu o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act, CRMA). Komisja wybrała projekty spośród 102 zgłoszeń. Mają one wspierać rozwój europejskich zdolności wydobywczych, przemysłowego przetwarzania surowców oraz odzyskiwania ich z odpadów i zużytych produktów.

Inicjatywy obejmują 15 z 17 surowców strategicznych wskazanych w unijnych przepisach. Wśród istotnych materiałów znajdują się między innymi lit, nikiel, miedź, grafit oraz pierwiastki ziem rzadkich. Nie wszystkie służą bezpośrednio do produkcji akumulatorów, ale wiele z nich ma znaczenie dla elektromobilności, energetyki i elektroniki.

Wybrane projekty otrzymują status strategiczny, który ma ułatwiać przechodzenie procedur administracyjnych oraz poszukiwanie finansowania publicznego i prywatnego. Nie oznacza to jednak, że Komisja automatycznie pokryje koszty wszystkich inwestycji. Każdy projekt musi znaleźć środki potrzebne do realizacji.

Jakie cele Europa chce osiągnąć do 2030 roku?

Unijne przepisy wyznaczają konkretne poziomy rozwoju własnego łańcucha dostaw surowców strategicznych. Do 2030 roku zdolności Unii powinny pozwalać na pokrycie co najmniej następującej części jej rocznego zapotrzebowania:

• 10% – z wydobycia prowadzonego na terenie Unii Europejskiej.
• 40% – z przetwarzania surowców w UE.
• 25% – z recyklingu surowców strategicznych.

Przepisy zakładają również ograniczanie nadmiernej zależności od jednego państwa trzeciego. Zasadniczym celem jest zbudowanie bardziej zróżnicowanego i odpornego systemu dostaw, który będzie mniej podatny na konflikty handlowe, ograniczenia eksportowe czy zakłócenia transportu.

Dlaczego surowce są tak ważne dla samochodów elektrycznych?

Akumulator trakcyjny jest jednym z najważniejszych i najdroższych elementów samochodu elektrycznego. Do jego produkcji wykorzystuje się różne surowce, zależnie od zastosowanej chemii ogniw. W bateriach NMC stosuje się między innymi nikiel, mangan i kobalt, natomiast ogniwa LFP bazują na fosforanie litowo-żelazowym i nie wykorzystują niklu ani kobaltu jako głównych składników katody.

Lit pozostaje istotny dla obu tych popularnych technologii. Z kolei grafit jest szeroko wykorzystywany w anodach akumulatorów litowo-jonowych. W przypadku silników elektrycznych, elektroniki mocy i innych elementów samochodu znaczenie mają również miedź oraz wybrane pierwiastki ziem rzadkich.

Większa dostępność materiałów z europejskich źródeł może w dłuższej perspektywie zmniejszyć ryzyko przerw w dostawach. Nie gwarantuje jednak automatycznego spadku cen baterii. Koszt akumulatora zależy także od cen energii, technologii produkcji, skali fabryk, kosztów pracy oraz sytuacji na światowych rynkach.

Recykling może stać się ważnym źródłem materiałów

Rozwijanie recyklingu to nie tylko kwestia ochrony środowiska. To również sposób na odzyskiwanie części materiałów potrzebnych do produkcji kolejnych akumulatorów. Wraz ze wzrostem liczby samochodów elektrycznych i starzeniem się ich baterii znaczenie odzysku będzie rosło.

Warto przy tym pamiętać, że recykling nie zastąpi całkowicie wydobycia. Europejska flota elektryczna wciąż się rozwija, a większość nowych akumulatorów będzie przez lata pozostawała w użytkowaniu. Dlatego Unia rozwija równolegle wszystkie trzy obszary: wydobycie, przetwarzanie i odzysk surowców.

Rozbudowa europejskich instalacji recyklingowych może również pomóc ograniczyć transport zużytych akumulatorów na duże odległości i stworzyć nowe możliwości dla firm zajmujących się odzyskiem materiałów.

Polska również znalazła się na mapie projektów

Polska należy do 16 państw, w których zlokalizowane są nowo wybrane projekty strategiczne. To ważne z punktu widzenia europejskiego przemysłu bateryjnego, ponieważ kraj uczestniczy w łańcuchu dostaw dla elektromobilności i rozwija zaplecze przemysłowe związane z produkcją akumulatorów.

Sam status projektu strategicznego nie oznacza jeszcze, że w danej lokalizacji natychmiast powstanie nowa kopalnia lub fabryka. Realizacja zależy między innymi od finansowania, pozwoleń, wykonalności technicznej i wymogów środowiskowych. O znaczeniu inicjatyw dla polskiej gospodarki zdecydują ich konkretne harmonogramy oraz zakres inwestycji.

Czy Europa dogoni Chiny?

Chiny odgrywają ważną rolę w światowym łańcuchu dostaw baterii, zarówno w zakresie przetwarzania części surowców, jak i produkcji materiałów aktywnych oraz samych ogniw. Europa może zwiększyć swoją niezależność, ale stworzenie konkurencyjnego przemysłu wymaga czasu, kapitału, stabilnych dostaw energii i dostępu do technologii.

46 nowych projektów to krok w stronę dywersyfikacji, a nie natychmiastowe rozwiązanie problemu. Kluczowe będzie to, ile inwestycji rzeczywiście zostanie uruchomionych, kiedy osiągną zakładaną produkcję i czy będą w stanie konkurować kosztowo z dostawcami spoza Unii.

Podsumowanie

Komisja Europejska wybrała 46 nowych projektów strategicznych dotyczących surowców krytycznych w 16 państwach członkowskich. Inicjatywy mają pomóc zwiększyć wydobycie, przetwarzanie i recykling materiałów, od których zależą między innymi produkcja baterii i rozwój samochodów elektrycznych.

Dla kierowców efekty nie będą natychmiastowe. Jeżeli jednak inwestycje zostaną zrealizowane, Europa może w przyszłości zyskać bardziej odporny łańcuch dostaw, a producenci samochodów – większą pewność dostępu do potrzebnych materiałów. To ważny element budowania konkurencyjnego rynku elektromobilności.

Źródła

• Komisja Europejska – 46 nowych projektów strategicznych, 9 października 2026 r.
• Komisja Europejska – lista wybranych projektów strategicznych
• Reuters – unijne projekty dotyczące surowców krytycznych